ลูกน้ำหนักเกิน เริ่มจากนิสัยทั้งบ้าน: กิน ขยับ นอน และเวลาหน้าจอ
น้ำหนักของเด็กเกี่ยวข้องกับนิสัยของทั้งบ้าน ทั้งอาหารที่มีในบ้าน เวลาเล่น เวลาหน้าจอ และเวลานอน การเปลี่ยนไปพร้อมกันทั้งครอบครัวจึงง่ายกว่าให้เด็กปรับคนเดียว
บทความนี้สรุปจากข้อมูลขององค์การอนามัยโลก (WHO) และศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ (CDC)
1. ตัวเลขทั่วโลก
- ปี 2567 เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปีที่มีน้ำหนักเกินมีประมาณ 35 ล้านคน
- เด็กและวัยรุ่นอายุ 5–19 ปีที่มีน้ำหนักเกิน (รวมโรคอ้วน) มีประมาณ 400 ล้านคน หรือ 20% เพิ่มจาก 8% ในปี 2533
- ในกลุ่มนี้ มีภาวะโรคอ้วนประมาณ 170 ล้านคน หรือ 8%
อ้างอิง: [1] WHO
2. ประเมินกับบุคลากรสุขภาพก่อน
เด็กยังเจริญเติบโต การประเมินน้ำหนักของเด็กใช้เกณฑ์ตามอายุและเพศ ไม่ใช่เกณฑ์เดียวกับผู้ใหญ่ ถ้ากังวลเรื่องน้ำหนักของลูก ให้ปรึกษากุมารแพทย์หรือบุคลากรสุขภาพก่อน ไม่ควรให้เด็กอดอาหารหรือคุมอาหารเองโดยไม่มีผู้เชี่ยวชาญดูแล
พูดเรื่องสุขภาพและนิสัย แทนการพูดเรื่องรูปร่างหรือตัวเลขน้ำหนักต่อหน้าเด็ก
อ่านต่อ: ควบคุมน้ำหนักอย่างถูกวิธีทำอย่างไร? 5 เคล็ดลับเพื่อสุขภาพดี ›
3. กินแบบเดียวกันทั้งบ้าน
- จัดมื้ออาหารให้มีผัก ผลไม้ ถั่ว ธัญพืชไม่ขัดสี เป็นหลัก
- ลดเครื่องดื่มที่เติมน้ำตาล และอาหารพลังงานสูงที่มีสารอาหารน้อย
- จำกัดอาหารที่มีไขมัน น้ำตาล และเกลือสูง
- ให้เด็กช่วยเลือกและเตรียมอาหาร เด็กมักยอมลองอาหารที่ตัวเองช่วยทำ
อ้างอิง: [1] WHO
4. ขยับร่างกายตามวัย

| อายุ | กิจกรรมทางกาย |
|---|---|
| ต่ำกว่า 1 ปี | ให้ขยับหลายครั้งต่อวัน โดยเฉพาะการเล่นบนพื้น เด็กที่ยังไม่คลานให้นอนคว่ำขณะตื่นอย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน |
| 1–2 ปี | เคลื่อนไหวอย่างน้อย 180 นาทีต่อวัน ระดับใดก็ได้ กระจายตลอดวัน |
| 3–4 ปี | อย่างน้อย 180 นาทีต่อวัน ในนั้นเป็นระดับปานกลางถึงหนักอย่างน้อย 60 นาที |
| 5–17 ปี | ระดับปานกลางถึงหนักเฉลี่ยอย่างน้อยวันละ 60 นาที และกิจกรรมหนักที่เสริมกล้ามเนื้อและกระดูกอย่างน้อย 3 วันต่อสัปดาห์ |
อ้างอิง: [2] WHO 2562 · [3] WHO ยุโรป · [4] CDC
อ่านต่อ: ก้าวเล็ก ๆ ในยามว่าง: 5 ท่าง่าย ๆ ทำสัปดาห์ละ 3 ครั้ง ›
5. เวลาหน้าจอและการนอน
- เด็กต่ำกว่า 1 ปี และเด็กอายุ 1 ปี ไม่แนะนำให้ดูหน้าจอ
- เด็กอายุ 2–4 ปี ดูหน้าจอไม่เกินวันละ 1 ชั่วโมง
- เด็กเล็กไม่ควรถูกจำกัดการเคลื่อนไหวนานเกิน 1 ชั่วโมงต่อครั้ง เช่น นั่งในรถเข็นหรือเก้าอี้สูง
- เด็กโตและวัยรุ่น ลดเวลานั่งนิ่งและเวลาหน้าจอ และให้นอนหลับอย่างเพียงพอ
อ้างอิง: [1] WHO · [2] WHO 2562
อ่านต่อ: รีเซ็ตนาฬิกาชีวิตด้วยมื้ออาหาร: กินเป็นเวลา และเลือกอะไรตอนกลางคืน ›
6. พ่อแม่เป็นตัวอย่าง
- กินข้าวพร้อมกันที่โต๊ะ ปิดโทรทัศน์และวางโทรศัพท์
- มีน้ำเปล่าและผลไม้ไว้ในบ้าน แทนน้ำหวานและขนมขบเคี้ยว
- หากิจกรรมที่ขยับร่างกายด้วยกัน เช่น เดินเล่น ปั่นจักรยาน เล่นกีฬา
- ชมเมื่อเด็กเลือกอาหารหรือกิจกรรมที่ดี แทนการใช้ขนมเป็นรางวัล
อ่านต่อ: สร้างนิสัยใหม่ให้ติดตัวอย่างไร? 4 เทคนิคพัฒนาตัวเอง ›
อ่านต่อ: 3 เมนูจานสมดุล: กรีกสลัด สลัดกุ้งงา และเบอร์ริโตมังสวิรัติ ›
อ่านต่อ: กินนอกบ้านหรือปิ้งย่าง: ปรับเล็ก ๆ ที่ทำได้ทุกวัน ›
อ่านต่อ: BMI คืออะไร คำนวณอย่างไร และเช็กรอบเอวเทียบส่วนสูงแบบง่าย ๆ ›
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ การดูแลน้ำหนักของเด็กควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของกุมารแพทย์หรือนักกำหนดอาหาร
แหล่งอ้างอิง
- องค์การอนามัยโลก (WHO): Obesity and overweight (7 ต.ค. 2569 · ตรวจเมื่อ 15 ต.ค. 2569) ↗ (เปิดในแท็บใหม่)
- องค์การอนามัยโลก (WHO): To grow up healthy, children need to sit less and play more (24 เม.ย. 2562 · ตรวจเมื่อ 15 ต.ค. 2569) ↗ (เปิดในแท็บใหม่)
- องค์การอนามัยโลก ภูมิภาคยุโรป: Physical activity (1 ก.ย. 2564 · ตรวจเมื่อ 15 ต.ค. 2569) ↗ (เปิดในแท็บใหม่)
- ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ (CDC): Physical Activity Guidelines for Children (ปรับปรุง 4 ธ.ค. 2568 · ตรวจเมื่อ 15 ต.ค. 2569) ↗ (เปิดในแท็บใหม่)
เครดิตภาพ
- ภาพปก: Kampus Production / Pexels ↗ (เปิดในแท็บใหม่) · สัญญาอนุญาต Pexels License ↗ (เปิดในแท็บใหม่)
- ภาพประกอบหัวข้อ 4: YI REN / Pexels ↗ (เปิดในแท็บใหม่) · สัญญาอนุญาต Pexels License ↗ (เปิดในแท็บใหม่)
เรียบเรียงโดย Well Nutrition Hub จากแหล่งข้อมูลที่ระบุท้ายบทความ ลิขสิทธิ์ของเนื้อหาอ้างอิง ภาพ และสื่อประกอบเป็นของเจ้าของสิทธิ์แต่ละราย สามารถแชร์ลิงก์บทความนี้ได้